Het tweede fragment van mijn vorige post riep een blitzpartij in herinnering die ik enige jaren geleden op de site 10x10 [ Geen Kurnik weliswaar, maar dat mag de pret niet drukken ] speelde tegen de voorzitter van het Geleense bolwerk De Vaste Zet. Ook hier is sprake van een zwarte poging het centrum van wit te omsingelen. Hoewel beslist geen hoogstaande partij maakt een aantal leuke wendingen het de moeite waard het middenspel van dit ‘potje op afstand’ hier te plaatsen.
Dieter - Holger
Zwart aan zet
Dieter heef zojuist het witte centrumveld bezet en ik besluit mijn aandacht hierop te richten. Niet geheel zonder risico, want het ontbreken van een zwarte kroonschijf geeft ook de witspeler kansen.
1 … 06-11 2 39-33 …
De zet 2. 38-33 verdient waarschijnlijk de voorkeur omdat op deze wijze een extra schijf kan deelnemen aan de aanval op het zwarte steunpunt 24.
2 … 11-17 3 44-39 17-21
Een beetje lichtzinnig gespeeld omdat ik de consequenties van een aanval op 24 niet bekeken heb. Een ander, veiliger, idee is om met de ruil 3… 17-22 4. 28x17 12x21 twee tempi terrein te pakken en in open positie op aanval te gaan spelen.
4 40-34 …
Pas nu ging ik de gevolgen van mijn vorige zet berekenen. Te laat natuurlijk, want wordt zwart gedwongen van veld 24 naar 30 te vluchten, dan houdt dit strategisch ongelijk automatisch in dat wit de superieure positie in handen gespeeld krijgt. Maar gelukkig, het is mogelijk voor zwart zich op veld 24 te handhaven.
4 ... 12-17
5 45-40 …
Een rustige wachtzet. Interessante verwikkelingen ontstaan na de directe aanval 5. 34-29 18-22 6. 29x20 15x24 7. 39-34 13-18!
De eerste aanval is afgeslagen; op 8. 34-29 volgt de eenvoudige twee-om-twee ruil met 8… 18-23 9. 29x27 21x23 en zwart heerst in het centrum.
Maar wat als wit eventjes temporiseert?
1) 8. 45-40 22-27 en de geplande aanval met 9. 34-29? wordt hardhandig afgestraft met 9… 8-13! 10. 29x20 19-24! 11. 20x29 27-32 12. 38x27 21x45 met soepele winst voor zwart.
2) 8. 37-32 18-23!
Dit sluiten is mede mogelijk vanwege de slagkeuscombinatie die volgt na 9. 33-29? 22x33 en nu maakt het niet uit hoe wit slaat; altijd is de zwarte tegenactie paraat. Zowel na 10. 29x20 23-29! 11. 34x23 19x46 als 10. 29x18 24-29! 34x23 19x46 komt zwart altijd op dam.
Een fraaie mogelijkheid kan ontstaan na 9. 41-36 8-13 en nu weer kijken naar 10. 33-29 22x33! en wederom slagkeus:
2.1) 11. 29x18 13x22 12. 38x20 19-24! 13. 20x29 14-20 14. 25x3 21-26 15. 3x21 16x47!
2.2) Ook de andere slag leidt tot dezelfde stelling 11. 29x20 en nu de prachtige zet 19-24!! 12. 38x18 [de andere slag geeft hetzelfde resultaat] 13x22! 13. 20x29 14-20 14. 25x3 21-26 15. 3x21 16x47
Deze combinatie geeft zwart uitstekende kansen op winst. Alleen zorgvuldig spel biedt uitzicht op remise. Een aantal spelgangen:
2.2.1) 16. 29-23 47-24 17. 48-42 24x47 18. 23-19 27-32! 19. 19-13 en het eindspel ken na de kleine combinatie 26-31! 20. 36x27 28-32 21. 27x38 47x8 22. 34-29 8-19! geen problemen meer.
2.2.2) Het beste voor wit is de directe damvangst met 16. 29-24! 47x20 17. 48-42 20x47 18. 43-38 47x40 19. 45x34 22-28 alhoewel blind naar de damlijn rennen nog precies verliest
20. 34-29 28-32 21. 29-23 32-38 22. 23-19 38-43 23. 19-14 43-49 en nu:
2.2.2.1) 24. 14-10? 49-32! En de witte dam gaat snel sneuvelen na 25. 10-5 32-46 of 25. 10-4 49-27! 26. 4x31 26x37.
2.2.2.2) 24. 14-9? 49-27! 25. 9-3, gedwongen, maar de dam zit ook nu keurig in het zwarte net 7-11! met op 26. 3-14 de oppositie 27-09! 27. 14x3 11-17 28. 3x21 26x17 enzovoort, en op 26. 3-8 de variatie 27-31! 27. 36x27 11-17 28. 3x21 26x17. Ook de schuchtere poging 26. 36-31 helpt de witte dam niet meer.
2.2.2.3) Wit kan alleen remiseren door zich op eenvoudige wijze tijdig van de schijf op 36 te ontdoen; 24. 36-31! 26x37 25. 14-9 en zwart wint niet meer.
Terug naar de stand bij variant 2 na het witte sluiten met 8. 37-32 en de zwarte centrumzet 18-23:
We spelen nu voor wit weer 9. 41-36 8-13. Zoals we zagen kan wit na 10. 33-29 op het nippertje het vege lijf redden. Dit is niet het geval na 10. 45-40?
Zwart slaagt er dan, zij het in gewijzigde vorm, wederom een voor dit type stellingen kenmerkende combinatie (ik kom hier aan het eind op terug!) uit te voeren. 10… 14-20! 11. 25x3 24-30! 12. 34x25 23-29! 13. 33x24 22x33 14. 38x29 19x30 15. 25x34 21-26 16. 3x21 16x47! Omdat wit hier de reddende vangstelling mist, lijkt het eindspel in dit geval verloren te zijn voor hem.
Na deze omzwerving terug naar de partij waar Dieter zojuist 5. 45-40 heeft gespeeld:
5 … 07-12
De mogelijkheid 5… 18-23, vraagt een vervelend tempo, 6. 40-35 23x32 7. 37x28 24-30 enzovoort is natuurlijk speelbaar, maar past allerminst in het gekozen speelplan.
6 40-35 …
De alternatieven 6. 28-23 19x28 7. 33x11 16x7 of 6. 34-29 met Philippe 18-23! 7. 29x7 24-29 8. 33x24 19x30 9. 25x34 8-12 10. 7x18 13x35 ogen niet bijster lekker voor wit.
6 … 18-22
Wederom de bekende omslingelingszet.
7 34-29 12-18 8 29x20 15x24 9 39-34 …
9 … 18-23?
Ik meende dat wit geen goed tempo had en daardoor het partijverloop forceerde. Veel beter is de standaardzet 9… 22-27! met de volgende mogelijkheden:
1) 10. 34-29 21-26! 11. 29x20 27-31! met onaangename situatie voor wit.
2) 10. 37-32 27-31 met verwikkelingen na 11. 41-37 [11. 41-36? 21-26! 12. 36x27 17-22 13. 28x17 24-30 14. 35x24 19x37 enzovoort.] 21-26 12. 34-29 31-36 13. 29x20 26-31 14. 37x26 36-41 en omdat zwart snel op dam is, zijn er nog volop kansen voor hem.
10 33-29? …
Het tempo is er wel! Na 10. 37-31! 23x32 11. 38x18 13x22 12. 41-36! is de dreiging 34-29 niet meer te pareren.
Op 12… 19-23 volgt de doorbraakcombinatie met 13. 31-27! 22x31 14. 36x27 21x32 15. 33-29! 24x33 16. 43-38 33x42 17. 48x10!! met winst voor wit.
10 … 24x33! 11 38x27 21x23
Altijd weer een grappige wending om het centrum te pakken. Aangewezen is nu de zet 12. 35-30 alhoewel zwart makkelijker blijft staan.
In de partij gunde wit de tegenstander zonder slag of stoot het veld 24 en werd na
12 43-38 19-24
in de aanval overrompeld.
Een fragment dat beslist niet volledig uitgeanalyseerd is. Maar het laat wel zien welke typische acties in een dergelijk spelsysteem aan de orde zijn. En dat alles vanuit een sneldampartijtje ergens op het World Wide Web!
Dan even terug naar de kenmerkende combinatie. Slagzetten waarbij een schijf (wit 38, zwart 13) uit het centrum wordt losgeweekt en waarbij de schijf aan de rand (wit 25, zwart 26) steevast eindigt aan de overkant (wit 21, zwart 30) en die vervolgens de vaste slag (35x02/04 wit, 16x47/49 zwart) naar dam mogelijk maakt. Ze ontstaan heel vaak in standen met een centrumomsingeling. Juist ja, van die podkova-standen. Hoefijzertjes. Voor zover ik weet kent de damliteratuur talloze voorbeelden, maar nergens wordt een naam gegeven voor dit typerende slagzetje. Twee voorbeelden ter illustratie van eigen – lees provinciale – bodem:
Uit een eigen partij een van de simpelste vormen. Tegen Cousijnsen had ik - met zwart spelend - de stelling enige zetten terug totaal verkeerd ingeschat met de stand van het diagram als resultaat. Mijn tegenstander had hier de combinatie gezien, maar op remise getaxeerd. Het gaat om de zetten
1 33-29! 24x33 2 38x18 13x22
De schijf op 13 wordt losgeweekt;
3 37-31! 26x48 4 30-25! 48x30
De zwarte randschijf keurig naar de overkant overgeheveld waarna de kenmerkende eindslag volgt.
5 35x04!
Mijn opponent berekende hier de remisevariant 5… 22-28 6. 4-27 28-33 7. 27-43 en nu de remiseoffers 26-31 8. 43x16 16-21! 9. 16x7 33-38! enzovoort. De blokkade aan de andere kant met 6. 4-15! had mijn tegenstrever daarentegen heel simpel de winst gebracht.
Een tweede voorbeeld is veel fraaier, maar toont wel weer de inmiddels bekende techniek. Uit een partij tussen oud-wereldkampioene Olga Kamychleeva en de Limburgse meester-in-de-dop Martijn van Gortel de volgende stand:
Olga besliste hier de partij op de volgende wijze:
1 … 14-20!
Schijf 25 in drie etappes naar de overkant;
2 25x23 13-18! 3 23x12 24-29!
Even een tussenstop: eerst dient de schijf op 38 losgeweekt te worden.
4 33x24 22x33 5 38x29 21-26!
En nu de finale; de witte schijf belandt eindelijk aan de horizontale overzijde en zwart slaat de inmiddels bekende slag
6 12x21 16x49!
En na deze juiste keuze won zwart de partij.
Indien deze combinatie werkelijk naamloos is, stel ik voor hier een eind aan te maken. Ik leg de lezer de volgende suggestie voor:
Hoefijzerzetje!
Of spreekt men liever van oedar podkova?
Juiste Slavische omschrijving?
Maar neen, de Russen haken af, we zijn Nederlanders.
En de Fransen zijn ook te laat. Of wil de ware francophile zich vermoeien met de vertaling van een hoefijzer?
Neen, indien geen Nederlandse naam, dan kunnen we beter wenden tot het Kerkraads dialect:
Hófiezerkombinasiejoeën!
Al was het alleen maar omdat de wereldkampioene van Limburgse bodem, de heldin van het slotfragment, een trouw lid is van een Kerkraadse damvereniging!
Of weet een oplettend iemand mij uit de droom te helpen middels de verschaffing van de reeds lang en breed ingeburgerde naam?